De Jonge Akademie

Ga direct naar de inhoud
Ga direct naar de site navigatie
Ga direct naar zoeken

Week 36: dagboek van Ysbrand van der Werf (deel 2)

28 mei 2013

Ysbrand van der Werf, fotografie Milette RaatsWeekdagboek van een wetenschapper: Ysbrand van der Werf (Nederlands Herseninstituut, VUmc) van 20 - 26 mei 2013. Ysbrand doet onderzoek naar slaap en slaapverstoring.

Vrijdag

Vanochtend om half acht gaat de bel, de tegelzetter die de vloer van mijn douche komt herstellen. Ik blijf ‘s ochtends eerst even thuis werken, zet nog even de puntjes op de i voor de presentatie die ik vanmiddag ga houden. Kwart voor 10 vertrek ik naar de VU voor een demonstratie van een nieuw product dat collega’s overwegen aan te schaffen; een apparaat om hersenstimulatie mee uit te voeren, een methode die ik ook graag in huis zou halen om onderzoek mee te doen. Ik bespreek het naderhand nog even met Odile, mijn mede-groepsleider op het VUmc, omdat we de methode in kunnen zetten voor onderzoek bij een aantal verschillende patiëntengroepen. Ik lees nog snel even mijn email voor ik naar het station fiets om de trein te halen naar Leiden; vanmiddag begint ons jaarlijkse ledenweekend van De Jonge Akademie, een combinatie van onze ledenvergadering, de vergaderingen van de verschillende tracés, een diner met een debat en meestal ook een sociaal evenement. We worden vanaf station Leiden eerst vervoerd naar Noordwijk, waar we lunchen en beginnen aan het eerste onderdeel; de lezingen van een aantal leden. Er zijn vijftien praatjes van De Jonge Akademie leden, van 8 minuten elk. Er wordt streng de hand aan gehouden dat je binnen de tijd blijft.

Het is weer fantastisch. Het is altijd weer opvallend hoe gepassioneerd de leden zijn door hun werk en hoe leuk ze er over kunnen vertellen. De praatjes reiken van quantum fysica tot middeleeuwse geschriften, en het plezier van wetenschap doen spat ervan af. Het is leuk zelf ook iets bij te dragen, ik vertel iets over het onderzoek aan slapen en leren bij kinderen dat we hebben opgezet met een beurs van De Jonge Akademie. Ongemerkt nemen de praatjes drie uur in beslag. Na afloop begint het avond gedeelte, eerst een borrel in een strandpaviljoen waarbij we onderling bijpraten met de leden die we al een tijd niet gezien hebben. De sfeer is altijd uitgelaten en gezellig. De gasten voor het diner druppelen binnen, mensen uit de media, bedrijfsleven en politiek met wie we vanavond tijdens het eten op een ongedwongen manier in debat willen over het vertrouwen in de wetenschap; een onderwerp dat nogal in de belangstelling staat de laatste tijd en dat de gemoederen binnen De Jonge Akademie behoorlijk bezig houdt. We bespreken verschillende onderwerpen: de rol van de wetenschapper in de media, en de beeldvorming van de wetenschap of de wetenschaps-beoefenaar. Eenduidige antwoorden komen er niet uit, maar het is duidelijk dat we allemaal ervan overtuigd zijn dat wetenschappers een actieve rol moeten spelen in de maatschappij en zelf het voortouw moeten nemen als het gaat om de beeldvorming rondom de wetenschap. Na afloop van het diner drinken we nog wat na, het uitzicht op de zonsondergang over zee is spectaculair.

Zaterdag

De ochtend begint heerlijk langzaam, gelukkig hebben de organisatoren van het weekend bedacht dat je ook op een ledenweekend wel een beetje aan je rust toe moet komen; dus het ontbijt is om half tien en valt samen met de ledenvergadering. Ik word eerst rustig wakker en scheer me, dat schiet er door de week wel eens bij in zodat ik tegen het weekend er wel eens wat ruig uit kan zien. Gister werd me zelfs gevraagd of ik een baard liet staan, dus tijd om me weer wat te fatsoeneren.

We praten tijdens het ontbijt nog na over het diner-debat van gister, iedereen heeft een andere discussie gehad om dat we aan verschillende tafels zaten en de samenstelling van de tafels per gang wijzigde. We zijn het erover eens dat het een nuttig onderdeel is om regelmatig op dit soort ongedwongen manier in contact te komen met ‘de maatschappelijke partners’. Net als het idee om eens per jaar met elkaar een weekend ergens naar toe te gaan is het een keer verzonnen als nieuwe activiteit en sindsdien traditie geworden omdat het zo goed werkt en bevalt. De opkomst van leden bij deze evenementen is ook altijd hoog, in de orde van 30 uit 50 leden. De ledenvergadering behandelt een aantal nieuwe punten die binnen gekomen zijn, vragen die ons gesteld worden vanuit instanties om deel te nemen aan politiek overleg, aan onderwijs activiteiten, aan festivals etc; daarnaast een paar lopende projecten die al een tijdje gaande zijn, zoals overleg met politieke gremia en onderwijsinstanties. Door de diversiteit aan leden en het aantal van 50 (klein genoeg om elkaar allemaal te kennen, groot genoeg om alle mogelijke disciplines te kunnen bestrijken) komt er bij alle punten een soort natuurlijke selectie tot stand van een groepje leden dat zich met een specifieke kwestie zal bezighouden; een continu bewegend landschap van werkgroepjes, onderling overleg en samenwerkingen die namens het collectief zich een tijd met een punt gaan bezighouden. Je zou willen dat elke organisatie zo slagvaardig was.

Na de ledenvergadering volgt het ontspannende onderdeel van het weekend; de leden die willen maken een strandwandeling, anderen kunnen met NASA kites gaan vliegeren, mensen die nog iets moeten bespreken of eenvoudig willen rusten blijven in het hotel. Ik ga vliegeren, heb me er al de hele week op verheugd. We worden opgehaald door de instructeur in een jeep, waar we achterin zitten tussen de touwen en het materieel; het voelt meteen al jongensachtig avontuurlijk; Teun, die ook mee gaat vliegeren krijgt flashbacks van urenlange ritten die hij op deze manier gedaan heeft tijdens zijn projecten in Afrika. Op het strand wordt uitgelegd hoe de vliegers werken, een ogenschijnlijk eenvoudig procedé waarbij je de vlieger met twee handen bestuurt; met een klein beetje oefening kun je al spectaculaire loops maken en de vlieger over het strand laten scheren. We zijn met zijn vijven en allemaal een beetje opgetogen merk ik (of projecteer ik dat op de rest?). De vlieger blijkt nogal imposant te zijn op het moment dat je de leidsels in handen krijgt, er staat een goede wind dus de krachten zijn groot. Ik word met mijn 65 kilootjes behoorlijk opgetild en weggedragen. Als we enigszins gewend zijn pakt de instructeur de grote vlieger uit zijn rugtas. Het mag duidelijk zijn dat die niet door één persoon en zeker niet door mij in bedwang gehouden kan worden; degene die vliegert moet vastgehouden worden door een of soms twee van de anderen en zelfs dan worden we soms over het strand voortgesleept. Het levert een aantal hilarische foto’s op, die zeker op de website van De Jonge Akademie thuishoren.

Vlieger in bedwang houden
Proberen de grote vlieger in bedwang te houden, om niet over drie dagen aangespoeld aan de kust van Engeland teruggevonden te worden. Sjoerd vertrouwt mijn onorthodoxe techniek maar matig
.

Uitgewaaid en met zand tot in onze onderbroeken komen we weer in het hotel. We hebben nog de tracé-vergaderingen tegoed, de drie tamelijk arbitraire opdelingen waarin we onze activiteiten ontplooien die specifiek te maken hebben met wetenschapsbeleid, wetenschap&maatschappij en inhoud&integratie. Tekenend voor De Jonge Akademie zijn dat niet gescheiden tracés, maar besluiten we die drie vergaderingen in volgorde te doen, zodat iedereen overal bij kan zijn. Het versterkt weer eens het beeld dat ik zojuist schetste, van een groot vijftigkoppig organisme dat telkens een gedeelte van zijn aandacht richt op iets dat nodig is, dan weer hergroepeert en zich op het volgende stort. Het moet maar weer eens gezegd worden dat het kloppend hart van dit vijftigkoppig organisme onze Iris Koopmans is, de beleidsmedewerker/secretaris/notulist/duizendpoot van De Jonge Akademie. Zij is de centrale spil in het web en zorgt dat alle informatie in onze email-inboxen en in de veraderingen terecht komt. Vaak weet zij ook het meest van alle projecten, zodat wij als leden behoorlijk op haar leunen voor informatie en updates. Zoals altijd is het lastig om niet uit te lopen omdat vrijwel alle onderwerpen uitnodigen tot verdere discussie. Zelf zit ik het tracé wetenschap&maatschappij voor, maar ben meer de nieuwslezer dan de voorzitter; omdat we alle projecten met subsets van de leden doen geef ik telkens het woord aan een van degenen die betrokken is bij een specifiek punt, en de vergadering loopt daardoor uit zichzelf. Ik licht een onderwerp toe waarbij ik zelf betrokken ben, naar aanleiding van de vraag of wij iets willen organiseren op de zomerfestivals die in het land gehouden worden. We zijn met het Indian Summer festival overeengekomen dat ik daar een ‘hersenpracticum’ ga geven, waarbij ik een interactief college geef op kalfshersenen die we van de slager halen. Kalfshersenen lijken enigszins op mensen hersenen en daarin kan ik belangrijke hersenstructuren aanwijzen terwijl ik iets vertel over hun functie. In de geest van dit festival, dat zich richt op ‘sustainability’, plannen we om de overgebleven hersendelen vervolgens in een beslagje te rollen en te frituren. No waste! Om drie uur loopt het dan op zijn einde, iedereen gaat met de bus of al carpoolend naar huis. Het was lang, het was vermoeiend, maar het was weer fantastisch om elkaar te zien en te spreken en er zijn weer veel nieuwe spannende dingen besproken.

Ik heb afgesproken dat ik vanaf station Leiden, waar we met de bus aankomen, direct door zal reizen naar een vriend in Voorhout, een paar minuten met de trein. Hij is gepromoveerd in de onderzoeksgroep waarin ik lange tijd mijn postdoc heb gedaan, inmiddels is hij in opleiding tot neuroloog en heb ik mijn eigen team. We bespreken een mogelijkheid tot samenwerking: hij begeleidt mede iemand die onderzoek zal doen naar slaapstoornissen met behulp van functionele MRI; het zou een mooie samenkomst van onze beide expertises zijn om dit project samen te doen. We bespreken dat in elk geval de financiering in orde moet zijn voor we kunnen beginnen en het papierwerk, zoals de medisch ethische toetsing. We eten samen en kijken nog even wat TV, daarna ben ik toch echt wel tamelijk gaar van de hele week en de dag; ik neem de trein terug naar Amsterdam zuid en ben net voor middernacht weer thuis.

Zondag

Dit is de ochtend waarop ik probeer alle rust te pakken waar ik in de loop van de week niet aan toe kom. Ik lig heerlijk lang in bed en besluit om elf uur dat ik maar eens wat moet eten. Ik voel een lichte spierpijn van het vliegeren gister, in mijn lange rugspieren, alsof die door het geweld van de vlieger zijn uitgerekt. Ik doe wat huishouden, wasjes, bedden afhalen, opmaken en bedenk wat ik nog moet voorbereiden voor de volgende week. Morgen heb ik een overleg met de directeur van de Neuroscience Campus Amsterdam, de bundeling van al het neuro-onderzoek op de VU en VUmc; we proberen ook bruggen te slaan tussen het onderzoek en de industrie, voor gezamenlijke projecten, productontwikkeling en financiering; een interessant snijvlak waarbij je wilt waken voor de inhoudelijke kant van de wetenschap, tegelijk in samenwerking met de industrie mogelijk echt iets nieuws kan beginnen. Ik maak een korte presentatie met een overzicht van werk dat wij doen aan hersenstimulatie, omdat op dat punt mogelijk wel interactie met de industrie mogelijk is. Ik werk mijn emails bij en lees een tussenevaluatie voor een van de geldschieters die Odile heeft opgestuurd.
Om toch niet de hele dag aan werk te laten op gaan hou ik er in de middag mee op, doe boodschappen; tot mijn verbazing is de Turkse winkel om de hoek op zondag open. Ik kook lekker voor mij en een vriend die komt eten, het is asperge seizoen. Ik gebruik de avond om het huis op te ruimen en wat schoon te maken, want morgen komt de werkster; ik ben me bewust van de paradox. Die avond word ik gestraft voor mijn lange uitslapen van zaterdag en zondag: ik slaap pas tegen 0200h in zodat ik al aan voel komen dat ik de week met een kleine slaapschuld ga beginnen. Als slaaponderzoeker kan ik er wel om lachen dat ik mezelf een ‘circadian rhythm disorder’ heb bezorgd.

Lees ook deel 1

 


Ga terug naar de bovenkant van deze pagina
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie
Ga terug naar zoeken