Naast wetenschappelijke publicaties moeten ook andere activiteiten volwaardig mee kunnen tellen in de beoordeling van promovendi. Dit geldt bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van onderwijsmaterialen, open-source software, documentaires of beleidsadviezen.
Een groot deel van het wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan door promovendi. Zij worden over het algemeen uitsluitend beoordeeld op hun wetenschappelijke publicaties en klaargestoomd voor een carrière in de wetenschap. Activiteiten die erop gericht zijn om dichter bij de maatschappij te komen – zoals lessen op scholen, media-optredens of citizen science – worden in hun beoordeling meestal niet meegenomen. Dit staat op gespannen voet met cijfers die laten zien dat de meerderheid van de promovendi uiteindelijk in banen buiten de wetenschap terechtkomt, en met het inzicht dat dit soort activiteiten tot betere kennis met meer impact leiden. Daarom doen PNN, NEWS en De Jonge Akademie met de gids PhD van de toekomst de oproep om kritisch naar de huidige opzet van het promotietraject te kijken en de dialoog met de samenleving op te nemen als officieel onderdeel.
Juiste balans voor elk type onderzoek
Het doel is niet dat elke promovendus er naast wetenschappelijk onderzoek voortaan allerlei taken bij krijgt. Belangrijk is om voor elk project de juiste balans te vinden die aansluit bij het onderwerp, werkveld en de persoonlijkheid en toekomstplannen van de betreffende onderzoeker. De gids biedt daarom een praktische leidraad voor een onderzoeksproces in dialoog met de samenleving, naast voorbeelden die kunnen passen bij alle disciplines en verschillende typen onderzoek: van fundamenteel tot toegepast. Het is geschreven voor toekomstige en huidige promovendi, hun begeleiders en de instellingen waar ze aan verbonden zijn.
‘Verdediging’ in een gemeentehuis
De gids laat verschillende voorbeelden zien van wetenschappers die het goede voorbeeld geven. Denk bijvoorbeeld aan een maatschappelijke verdediging in een Drents gemeentehuis, met een ‘commissie’ van lokale jongeren, of een project dat ouderen als co-onderzoekers betrok. De PhD van de toekomst agendeert de noodzaak van bredere erkenning en waardering van vormen van wetenschappelijk werk die in de praktijk al veel voorkomen, maar te vaak als extra’s in de marge worden gezien. Dit moet veranderen, want activiteiten die wetenschap meer impact geven, verdienen een volwaardige plek in het academische systeem.
Naar de publicatie