Tien nieuwe leden De Jonge Akademie

Anasua Chatterjee (technische natuurwetenschappen, TU Delft) 

Ons vermogen om te rekenen wordt beperkt door het binaire systeem waarmee we informatie weergegeven: nullen en enen. Op extreem kleine schaal en bij zeer lage temperaturen gelden echter andere natuurwetten: die van de kwantummechanica. Die maken het mogelijk om deze beperkingen te doorbreken en berekeningen veel sneller uit te voeren, met toepassingen in onder meer energietransport, cryptografie en chemie. Als experimenteel fysicus bouwt Chatterjee bouwstenen in het laboratorium voor deze nieuwe vormen van berekening. Ook ontwikkelt zij methoden om deze systemen te controleren en onderzoekt ze de onderliggende natuurkunde. 

Nico Claassens (microbiologie, Universiteit Wageningen) 

Nico Claassens onderzoekt hoe bacteriën kunnen worden ingezet om CO₂ uit de lucht om te zetten in bruikbare grondstoffen. Alledaagse producten, zoals plastics, bestaan uit koolstof die nu nog vrijwel altijd vanuit aardolie komt. Zijn onderzoek richt zich op duurzamere alternatieven. Sommige bacteriën kunnen CO₂ gebruiken als bouwsteen en waterstof als energiebron. Claassens en zijn team bestuderen hoe deze bacteriën genetisch kunnen worden aangepast, zodat ze koolstofbouwstenen kunnen maken voor het produceren van materialen, voedsel of chemicaliën. Hij onderzoekt ook hoe het DNA van een bacterie is opgebouwd, om in de toekomst cellen te kunnen namaken. Ook dit draagt bij aan de ontwikkeling van duurzamere biotechnologische productie en toepassingen daarvan in onze maatschappij.  

Vandana Dwarka (wiskunde, TU Delft) 

Computersimulaties zijn onmisbaar in modern wetenschappelijk onderzoek om complexe systemen te begrijpen en te ontwerpen. Maar wanneer zijn zulke simulaties betrouwbaar en hoe zorg je dat complexe berekeningen snel beschikbaar zijn, zonder lange rekentijden? Vandana Dwarka werkt aan de fundamentele wiskunde achter deze vragen en onderzoekt de rekenmethoden voor het simuleren van golfverschijnselen, met toepassingen in plasmafusie en quantumprocessen. Ze ontwikkelt algoritmen om deze grote berekeningen sneller, betrouwbaarder en energiezuiniger te maken. Als wiskundige, jurist en econometrist benadert zij deze vraagstukken bewust in samenwerking met diverse disciplines en domeinen, zodat resultaten verder komen dan de theorie. 

Cody Hochstenbach (stadsgeografie, Universiteit van Amsterdam) 

Wonen staat volop in de belangstelling. Veel mensen wonen prettig, maar een groeiende groep slaagt er niet in een woning te vinden, laat staan een woning die betaalbaar en passend is. Cody Hochstenbach doet onderzoek naar deze ongelijkheid op de woningmarkt. In het bijzonder is hij geïnteresseerd in de vraag hoe wonen niet alleen een uitkomst maar ook een aanjager van sociale ongelijkheid kan zijn. Denk aan ongelijkheid in vermogensopbouw, fysieke en mentale gezondheidsuitkomsten en blootstelling aan klimaatrisico’s. In zijn onderzoek besteedt hij bovendien veel aandacht aan de invloed van (woon)beleid op deze vormen van ongelijkheid en doet hij aanbevelingen om deze te verminderen. 

Martijn Huysmans (politieke economie, Universiteit Utrecht) 

Martijn doet onderzoek op het raakvlak van economie en politiek, met een focus op de Europese Unie. Twee belangrijke thema's zijn Europees handelsbeleid en geopolitiek. Daarnaast bestudeert hij hoe de EU en andere internationale organisaties ontworpen zijn qua interne regels en procedures: hoe worden beslissingen gemaakt? Hoe kan je uit de organisatie stappen als je als lidstaat niet tevreden bent? Martijn onderzoekt ook hoe economie, handel, en internationale politiek vervlochten zijn op meer specifieke beleidsterreinen. De Europese Unie biedt hiervoor eindeloos aanknopingspunten, van Europees beschermde streekproducten zoals Champagne en Gouda Holland tot het handelsverdrag tussen de EU en Canada. Martijn bedenkt en geeft interdisciplinair onderwijs in de opleiding PPE (Politics-Philosophy-Economics). 

Karin Jongsma (bio-ethiek, UMC Utrecht) 

Een digitale dokter die diagnoses stelt, neurotechnologie waardoor blinde mensen weer kunnen zien of regeneratieve behandelingen die het lichaam zichzelf laten genezen: medische innovaties zijn veelbelovend. Maar ze werpen ook ethische vragen op. Bio-ethicus Karin Jongsma onderzoekt welke waarden op het spel staan bij de ontwikkeling van nieuwe medische technologie. Wat wordt er bedoeld met mens-AI samenwerking? En onder welke voorwaarden kan mens-AI samenwerking tot meerwaarde leiden? Wanneer vinden we dat neurotechnologie, die bijvoorbeeld waarneming mogelijk maakt voor mensen, wezenlijk bijdraagt aan hun welzijn? Wordt dure technologie toegankelijk voor iedereen of vooral voor mensen met veel geld? Met bio-ethisch onderzoek helpt Jongsma te bepalen welke innovaties wenselijk zijn voor mens en maatschappij en om deze technologie en beleid hieromtrent zorgvuldig vorm te geven. 

Lonneke Lenferink (klinische psychologie, Rijksniversiteit Groningen/Universiteit Twente) 

Lonneke Lenferink onderzoekt hoe volwassenen en kinderen rouwen, vooral na een plotseling of gewelddadig verlies. Zij bestudeert rouw in het dagelijks leven door mensen meerdere keren per dag vragen te laten beantwoorden over rouw. Zo brengt zij schommelingen in rouw in kaart en bestudeert zij de overdracht van rouw tussen ouders en kinderen na het verlies van een gezinslid. Daarnaast ontwikkelt en evalueert zij psychologische behandelprogramma’s voor volwassenen en kinderen die vastlopen in hun rouwproces. Met haar onderzoek wil Lenferink bijdragen aan betere ondersteuning voor nabestaanden en meer inzicht in hoe rouw zich ontwikkelt over tijd. 

Julian Schaap (cultuursociologie, Erasmus Universiteit Rotterdam) 

Luisteren naar muziek heeft wetenschappelijk bewezen positieve gevolgen voor welzijn. Maar waar een lied helend werkt voor de een, kan het de ander mateloos irriteren. Iemands muzieksmaak wordt vaak sterk beïnvloed door maatschappelijke achtergrond. Cultuursocioloog Julian Schaap onderzoekt waarom muziek het welzijn van mensen op verschillende manieren kan beïnvloeden en welke invloed groepskenmerken zoals klasse, gender en etniciteit hierop hebben. Hij kijkt specifiek naar de invloed van muziek op jongeren en jongvolwassenen en hun mentale gezondheid, maar ook – samen met collega’s in het ziekenhuis – naar de invloed van muziek op angst, stress en pijn rondom medische ingrepen. 

Bettina Schwab (biomedische signalen en systemen, Universiteit Twente) 

Hoe maakt ons brein de bewegingen van ons lichaam mogelijk? En hoe kunnen we dit proces beïnvloeden wanneer dat nodig is? Bettina Schwab onderzoekt hersennetwerken die betrokken zijn bij bewegingscontrole. Ze is bijzonder geïnteresseerd in hoe we hersenstimulatie kunnen gebruiken om netwerken te beïnvloeden (moduleren). Door dit onderzoek leren we op fundamenteel niveau meer over de werking van deze netwerken en hoe we deze kennis op klinisch niveau kunnen inzetten, bijvoorbeeld bij de ziekte van Parkinson of na een beroerte.  

Shiyanthi Thavapalan (Assyriologie, Vrije Universiteit Amsterdam) 

Hoe zagen mensen in de oudheid de wereld om zich heen? Welke ideeën hadden zij over natuur, kennis, innovatie en vindingrijkheid - en hoe gebruikten zij technologie om wetenschappelijke inzichten te verkrijgen? Assyrioloog Shiyanthi Thavapalan bestudeert spijkerschrifttabletten en de materiële cultuur van het oude Irak (circa 2000–500 v.Chr.) om de relatie te begrijpen tussen mensen, hun omgeving en technologie in Mesopotamië. Haar onderzoek werpt nieuw licht op de diepe en verweven geschiedenis van kunst en wetenschap. 

Installatie nieuwe leden 

De tien wetenschappers worden officieel als lid van De Jonge Akademie geïnstalleerd tijdens een bijeenkomst in het Trippenhuis op donderdagavond 19 maart 2026. U bent hierbij van harte welkom. We nemen deze dag ook afscheid van de lichting 2021 en installeren de nieuwe voorzitter van De Jonge Akademie. 

Over De Jonge Akademie en haar leden

De Jonge Akademie zet zich in voor de toekomst van de wetenschap: ze draagt de waarde van wetenschap uit en verbetert het wetenschapssysteem. Dit platform van vijftig bevlogen academici onderzoekt, adviseert, verspreidt kennis en brengt mensen bij elkaar. Dit alles met oog en oor voor jonge wetenschappers. De leden organiseren activiteiten rond wetenschapsbeleid, wetenschap en samenleving, interdisciplinariteit, internationalisering, onderwijs en kunst en wetenschap.  

De Jonge Akademie bestaat uit vijftig leden van alle Nederlandse universiteiten die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor haar identiteit en haar activiteiten. De betrokkenheid van de leden is daarom heel belangrijk. De leden delen een diepgevoelde passie voor wetenschap en de wens die te delen met de samenleving.  

De leden worden voor vijf jaar benoemd en elk jaar stromen tien leden in en uit. Zo is er een voortdurende beweging van nieuwe plannen en ideeën. De leden zijn op het moment van benoeming minder dan tien jaar geleden gepromoveerd. Zij hebben zich bewezen in hun vakgebied en vertegenwoordigen verschillende disciplines.  

De Jonge Akademie is een zelfstandig onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).