Onbekend schilderij van Rembrandt in Museum Het Rembrandthuis

2 december 2011

Op vrijdag 2 december 2011 wordt in het Rembrandthuis een onbekend schilderij van Rembrandt gepresenteerd. Joris Dik, een van de nieuwe leden van De Jonge Akademie die op 16 maart 2012 zullen worden geïnstalleerd, spreekt tijdens de presentatie.

Het kleine paneel Oude man met baard is door Rembrandt geschilderd omstreeks 1630, aan het eind van zijn Leidse periode. Het Rembrandthuis krijgt het schilderij in bruikleen van een particuliere verzamelaar.

Ernst van de Wetering (emeritus hoogleraar Kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en hoofd van het Rembrandt Research Project) is overtuigd van de eigenhandigheid van dit werk op grond van de schildertechnische overeenkomsten met Rembrandts schilderijen van omstreeks 1630. Bovendien is van het schilderij een kopie bekend, die door een leerling in Rembrandts atelier moet zijn gemaakt. Op een reproductieprent uit 1633 is dezelfde voorstelling weergegeven, met de vermelding dat Rembrandt daarvan de maker is.

Uit technisch onderzoek is gebleken dat zich onder het verfoppervlak een onvoltooid zelfportret van Rembrandt bevindt. Dit zelfportret kon zichtbaar worden gemaakt door het schilderij te scannen bij het Brookhaven National Laboratory in New York en ESRF in Grenoble. Daarbij maakten de wetenschappers gebruik van Macro-scanning X-Ray Fluorescence spectrometry (XRF), een techniek die is ontwikkeld door prof. Koen Janssens (Universiteit Antwerpen) en Joris Dik. Met de XRF-techniek kunnen de pigmenten in verborgen verflagen worden gedetecteerd, waardoor overschilderde voorstellingen fotografisch zichtbaar kunnen worden gemaakt. Eerder werden met deze nieuwe techniek al spectaculaire ontdekkingen gedaan bij schilderijen van Francisco Goya en Vincent van Gogh.

Martin Bijl (restaurator) en Koen Janssens (hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen) zullen op 2 december samen met Joris Dik het schilderij presenteren. Bij de presentatie zal ook het beeldmateriaal van het schilderij beschikbaar zijn.

Museum Het Rembrandthuis zal van 1 mei t/m 1 juli 2012 een speciale tentoonstelling wijden aan het onderzoek met de XRF-techniek van een tiental schilderijen van Rembrandt en zijn tijdgenoten. Meer info: http://www.rembrandt.ua.ac.be/

 

KNAW